یکی از رایجترین جملاتی که والدین میگویند این است:
«لکنت فرزندم خوب شده بود ولی دوباره برگشت.»
این جمله تقریباً همیشه یک معنی دارد؛ یا کودک اصلاً درمان نشده، یا درمان نیمهکاره رها شده است. در این مقاله با یک مثال بسیار مهم، یعنی «کوه یخ لکنت»، توضیح میدهیم چرا لکنت گاهی دیده نمیشود، چرا دوباره ظاهر میشود و چرا فقط درمان کامل و اصولی میتواند آن را کنترل کند. اگر میخواهید بدانید کودک شما در مرحله خطر قرار دارد یا نه، دیدن ویدیو تصویر کاملتری از این موضوع ارائه میدهد.
برای مشاهده ویدئوی مربوطه اینجا کلیک کنید.
لکنت مثل کوه یخ است؛ فقط ۱۰ درصد آن دیده میشود
در مدل کوه یخ، لکنت به دو بخش تقسیم میشود:
- ۱۰ درصد روی آب: تکرارها، قفلهای گفتاری و کشیدهگوییها
- ۹۰ درصد زیر آب: ترس، اجتناب، نگرانی، استرس، دستپاچگی و عصبانیت
این ۹۰ درصد همان بخش پنهان لکنت است که معمولاً والدین آن را نمیبینند.
حتی اگر کودک در ظاهر روان صحبت کند، ممکن است همچنان:
- از صحبت کردن بترسد.
- کلمات را تغییر دهد.
- جملههای خود را کوتاه کند.
- از موقعیتهای گفتاری فرار کند.
در این شرایط، لکنت هنوز وجود دارد؛ فقط قابل مشاهده نیست.
چرا گاهی فکر میکنیم لکنت کاملاً از بین رفته است؟
لکنت را میتوان به جزر و مد دریا تشبیه کرد.
- وقتی سطح آب بالا میآید، بخش روی آب کوه یخ دیده نمیشود و والدین تصور میکنند لکنت از بین رفته است.
- وقتی سطح آب پایین میآید، همان بخش دوباره دیده میشود و تصور میشود لکنت بازگشته است.
در واقع، ماهیت کوه یخ تغییری نکرده است؛ فقط میزان دیده شدن آن تغییر کرده است.
به همین دلیل بسیاری از والدین میگویند:
«لکنت فرزندم خوب شده بود ولی دوباره برگشت.»
چرا لکنت برمیگردد؟
بازگشت لکنت معمولاً به یکی از دو دلیل زیر اتفاق میافتد:
-
خانواده به گفتاردرمانگر مراجعه نکرده است و فقط ظاهر لکنت کاهش پیدا کرده است.
-
درمان نیمهکاره رها شده و فقط علائم ظاهری لکنت کاهش یافته است، نه عوامل پنهان آن.
به همین دلیل درمان تنها زمانی ماندگار خواهد بود که تمام ابعاد لکنت درمان شوند.
چرا درمان باید کامل و ریشهای باشد؟
برای از بین بردن یک درخت، باید ریشه آن را قطع کرد. درمان لکنت نیز به همین شکل است و تنها کاهش علائم ظاهری کافی نیست.
در یک درمان کامل باید موارد زیر نیز بررسی و درمان شوند:
- ترسها
- رفتارهای اجتنابی
- استرسها
- واکنشهای هیجانی
- رفتارهای پنهان مرتبط با لکنت
اگر فقط ظاهر لکنت بهتر شود، مشکل اصلی همچنان باقی خواهد ماند.
نقش گفتاردرمانگر در جلوگیری از بازگشت لکنت
گفتاردرمانگر میتواند:
- بخش پنهان لکنت را شناسایی کند.
- احتمال بازگشت لکنت را ارزیابی کند.
- نیاز به درمان تیمی را مشخص کند.
- در صورت لزوم کودک را به روانشناس یا روانپزشک ارجاع دهد.
- زمان واقعی پایان درمان را بر اساس ارزیابی تخصصی تعیین کند.
نکات کاربردی برای والدین
چه زمانی باید فوراً به گفتاردرمانگر مراجعه کنید؟
- لکنت پس از یک دوره بهبود دوباره ظاهر شده است.
- کودک از صحبت کردن اجتناب میکند.
- هنگام صحبت کردن تنش بدنی دیده میشود.
- سابقه خانوادگی لکنت وجود دارد.
- درمان قبلی نیمهکاره متوقف شده است.
در خانه چه کارهایی انجام دهید؟
- تصور نکنید لکنت خودبهخود از بین میرود.
- درمان را نیمهکاره رها نکنید.
- هر کاهش موقت لکنت را نشانه درمان کامل ندانید.
- از کودک نخواهید که بهتر یا آرامتر صحبت کند.
- محیطی آرام و بدون فشار برای گفتوگو ایجاد کنید.
- برای ارزیابی تخصصی حتماً به گفتاردرمانگر مراجعه کنید.
جمعبندی
لکنت مانند یک کوه یخ است و بخش بزرگی از آن زیر سطح آب قرار دارد. به همین دلیل بسیاری از والدین تصور میکنند لکنت از بین رفته، در حالی که فقط بخش قابل مشاهده آن پنهان شده است.
اگر لکنت دوباره ظاهر میشود، معمولاً یا درمانی انجام نشده است یا درمان بهطور کامل به پایان نرسیده است.
برای جلوگیری از بازگشت لکنت، درمان باید کامل، ریشهای و تحت نظر گفتاردرمانگر انجام شود.
اگر میخواهید بهتر تشخیص دهید که کودک شما در چه مرحلهای قرار دارد، پیشنهاد میکنیم ویدیوی آموزشی مربوط به این موضوع را نیز مشاهده کنید.
شما می توانید از طریق فرم زیر مشکل کودک خود را با ما در میان بگذارید. کارشناسان ما در با توجه به زمان مقتضی با شما تماس بگیرند.
افزودن دیدگاه جدید