با توجه به اهمیت اختلالات رشدی مختص سن خردسالی به ویژه مشکلات گفتاری  بر زندگی و آینده کودکان، تیم متشکل از متخصصان و مشاوران نورو لند مقالات زیادی درباره علائم و روش های درمانی آن ها تهیه کرده است که توصیه می شود نخست مطلب "گفتار درمانی کودکان + تکنیک ها و بازی های گفتار درمانی" مطالعه شده تا با کسب اطلاعات اولیه بهتر بتوان این مطالب را درک کرد.

درباره اختلال ها بیشتر بدانید ...

برای همه ی ما به عنوان پدر و مادر فرآیند آغاز به حرف زدن و پیشرفت کودک در گفتار، فرآیند بسیار مهم و هیجان انگیزی است. درصورتیکه احساس کنیم مشکلی در گفتار کودک و توانایی او در برقراری ارتباط از طریق گفتار وجود دارد، آشفته میشویم و به دنبال راه حل میگردیم. برای حل این مشکل به شکلی مؤثر، لازم است ابتدا آشنایی اولیه ای با اختلالات مربوط به زبان و گفتار و تفاوت های آنها داشته باشیم، و سپس بدانیم که در هرسنی چه انتظاراتی از پیشرفت در زبان و گفتار منطقی است، و چه مواردی اختلال محسوب میشوند. به این منظور ابتدا تعریف زبان و گفتار و اختلال مربوط به هرکدام را بشناسیم، و سپس در ادامه با نشانه های اختلال در گروه سنی موردنظر آشنا میشویم.

تعریف گفتار: گفتار به معنای قرار دادن درست حروف و آواها در کنار هم برای ایجاد کلمات و عبارات است. تلفظ صحیح و ادای درست هجاها مربوط به گفتار میشود.

تعریف زبان: زبان به معنای قرار دادن کلمات و عبارات در کنار هم، با استفاده از قواعد درست برای ساختن یک جمله ی با معنی است. برقراری ارتباط مؤثر و ساختن جملات معنادار و رساندن مفهوم و منظور مورد نظر به مخاطب مربوط به زبان میشود.

اختلال گفتار

فرد مبتلا به این اختلال، در تلفظ کلمات مشکل خواهد داشت، حروف و واج ها را جابجا یا اشتباه تلفظ میکند و با اینکه در استفاده از قواعد و ساختن جمله مشکلی ندارد اما اشتباه در ادای کلمات گفتار او را دچار مشکل خواهد کرد.

اختلال گفتار انواع مختلفی دارد که از شایع ترین آنها میتوان به چند مورد اشاره کرد:

لکنت زبان باعث میشود فرد مبتلا حروف را تکرار کند، مکث کند یا در هنگام حرف زدن تیک و حرکات غیرارادی عصبی داشته باشد.

اختلال نوک زبانی یکی دیگر از انواع اختلال گفتار است ک فرد مبتلا در ادای حروفی مثل س، ز، یا ر مشکل دارد و آنها را با نوک زبان تلفظ میکند.

یک نوع دیگر از اختلال گفتار دیس آرتریا است که باعث میشود فرد مبتلا بسیار آهسته، نامفهوم و به آرامی صحبت کند، این اختلال در نتیجه ی آسیب به عضلات یا عصب ها ایجاد میشود.

آپراکسی نوع دیگری از اختلال گفتار است که به دلیل اختلالی که در مسیر بین مغز و عضلات گفتاری بوجود می آید فرد با اینکه میداند میخواهد چه بگوید و چگونه بگوید، اما عضلاتش به درستی کار را انجام نمیدهند و نمیتواند حروف را صحیح تلفظ کند.

اختلال زبان

فرد مبتلا به اختلال زبان در رساندن منظور خود از طریق کلمات و جمله ها مشکل دارد، و نمیتواند کلمات را به صورت معنادار کنار هم قرار دهد و به شکلی مؤثر ارتباط برقرار کند. اختلال زبان در دو حالت بروز میکند. اختلال زبان بیانی، که به این معناست که فرد مبتلا در بیان منظور خود با چالش روبروست و نمیتواند به درستی و معنادار حرف خود را بیان کند. و دیگری اختلال زبان دریافتی، که به این معناست که فرد مبتلا در دریافت منظور دیگران از صحبت هایشان دچار مشکل است و نمی تواند جملات دیگران را تجزیه و درک کند. ممکن است فردی دچار اختلال زبان بیانی - دریافتی باشد و بطور کلی از برقراری ارتباط مؤثر عاجز باشد.

گفتار درمانی کودک۲ ساله

گفتار درمانی در واقع نوعی روش درمانی است که در آن متخصصان درمانگر با کمک روش های مختلف آن، سعی بر آموزش و تشویق افراد به استفاده از مهارت های زبانی دارند. در این نوشتار به روش های گفتار درمانی کودک ۲ ساله که نیاز است والدین در منزل آن ها را انجام دهند، پرداخته شده است. اگرچه این قبیل تمارین بیشتر نقش پیشگیری داشته تا درمان مشکلات مربوطه.

مهارت های گفتاری کودکان

به طور کلی روند رشد مهارت های گفتاری کودکان سالم به این صورت است که با رسیدن به سن یک سال و نیم قادرند با استفاده از دایره لغات خود که حدود ۲۰ کلمه است درخواست ها و نیاز های خود را مطرح کنند.

در ۲ سالگی این مهارت رشد می یابد به طوری که علاوه بر افزایش دایره لغات مورد استفاده کودک به ۵۰ واژه، هم چنین کودک می تواند جملات را نیز با یک دیگر ترکیب نموده و ارتباطات خود را گسترش دهد.

در این سن درک درست از دستورات دو جمله ای نیز ممکن است، به طوری که اگر مادر از کودک بخواهد که لباس خود را بلند کند و در کمد قرار دهد، منظور او را می فهمد.

از جمله علائم هشداری که نشانگر وجود اختلالات رشدی است عدم استفاده درست از مهارت های گفتاری است که در این شرایط، والدین باید با دقت و توجه لازم روند رشدی کودک را بررسی کنند تا در اسرع وقت از این مشکل با خبر شده و پیگیری های درمانی را آغاز کنند.

در صورت عدم مراجعه به موقع، نه تنها این مشکلات گفتاری رفع نشده بلکه میزان موفقیت روش های درمانی نیز به شدت کاهش می یابد. در ادامه به چند روش گفتار درمانی کودک ۲ ساله در منزل اشاره می شود تا والدین به کمک آن ها بتوانند راحتر آن را مدیریت کنند:

ارائه الگوی گفتاری مناسب

والدین همواره الگوی رفتاری فرزندان خود محسوب می شوند که این نقش در یادگیری مهارت های آموزشی پررنگ تر است بنابراین نیاز است که والدین جهت آموزش بهتر این مهارت ها، در زمان حرف زدن جملات ساده و قابل فهم را به کار ببرند تا کودک نیز متناسب با شرایط سنی از مفهوم جملات آگاه شده و بتواند کلمات و عبارات را تکرار نماید.

تهیه آلبوم ار تصاویر بریده شده

از دیگر روش های متداول گفتار درمانی در منزل، تهیه آلبوم از تصاویر مورد علاقه کودک است به طوری که برای مشارکت در گفت و گو مشتاق شود. در صورتی که دسته بندی این تصاویر به صورت گیاهان، جانداران‌، لباس ها و... انجام گیرد، نتیجه بهتری حاصل می شود. هم چنین می توان با قرار دادن یک تصویر در گروه نا متناسب سر صحبت را با کودک آغاز کرد تا به نوعی در این کار همکاری لازم را داشته باشد.

بازی با کلمات پرسشی

مشارکت در بازی و مطرح کردن پرسش های مرتبط موجب می شود کودک برای گفت و گو اشتیاق بیشتری داشته باشد. البته نباید از این نکته غافل شد که تناسب سوالات با سن کودک الزامی است تا با توجه به درک خود پاسخ دهد. در صورت مشاهده نتایج مثبت می توان از سوالات سخت تر نیز استفاده کرد. از جمله این سوالات می توان به این موارد اشاره کرد:

چند تا دست داری؟ مامان دوست داری؟ غذای مورد علاقه ات چیه؟

تکرار و گسترش جملات کودک

والدین در مواجهه با مشکلات گفتاری کودک علاوه بر آموزش مهارت های مرتبط، نیاز دارند که صبر و شکیبایی خود را نیز افزایش دهند. در مواردی برخی والدین با مشاهده مشکلات گفتاری کودک، کنترل خود را از دست داده و علاوه بر تکمیل جملات او، از عبارات با بار منفی استفاده می کنند مانند: "جمله ات را کامل کن، منظورت چی بود؟ درست حرف بزن".

به توصیه کارشناسان در چنین مواقعی که کودک جملات را نصفه بیان می کند یا اشتباهات لفظی دارد، والدین باید با حوصله و لحن طبیعی، خود جملات را تکرار و گسترش دهند تا در این حین علاوه بر جلوگیری از ضربه روحی کودک، آموزش درست نیز رخ دهد. به طور مثال در صورتی که کودک گفت غذا، پدر و مادر باید بگویند غذا؟ گرسنه شدی؟ برات بیارم؟ چی دوست داری بخوری؟

به کارگیری گفتار کودکانه توسط والدین

با توجه به اینکه کودکان در سن پایین نمی توانند مفاهیم جملات و کلمات والدین را به خوبی درک کنند، توصیه می شود از گفتار کودکانه استفاده شود. البته باید یادآوری کنیم که نباید استفاده از این لحن گفتاری در تمامی شرایط و به دلیل جلب توجه به کار نرود که لطمه بیشتری بر روند آموزشی دارد در چنین مواقعی کودک نه تنها نمی تواند کلمات جدید را بیاموزد بلکه به این لحن نیز عادت می کند و کار سخت تر خواهد شد.

خواندن اشعار کودکانه

کودکان به شنیدن و خواندن اشعار کودکانه به دلیل وزن و آهنگ دلنشین آنان تمایل زیادی دارند. خانواده ها می توانند از این فرصت استفاده کرده و با کمک آهنگ ها و اشعار ساده به درمان مشکلات گفتاری فرزند خود کمک کنند.

آشنا سازی کودک با وسایل مختلف

کودکان ذاتاً کنجکاو هستند و تمایل عجیبی برای کشف و اطلاع از وسایل پیرامون دارند، بهتر است خانواده ها چنین وضعیتی را غنیمت شمرده و با قرار دادن وسایل مختلف در اطراف او، گفت و گو آغاز کنند به عنوان مثال این لباس، من این لباس می پوشم و پارک می روم... .

در آخر باید به والدین یادآوری کنیم که در موفقیت روش های درمانی مهم ترین نکته زمان تشخیص و شروع استفاده از خدمات گفتار درمانی است. بنابراین نباید از علائم هشدار دهنده آن در روند رشدی غفلت ورزید و خانواده ها باید با مشاهده هر گونه شواهد مبتنی بر وجود اختلال، کودک را جهت ارزیابی دقیق تر نزد پزشک متخصص ببرند.

موسسه نورولند با داشتن تیم حاذق و با تجربه از افراد متخصص می تواند در زمینه شناسایی و درمان اختلالات گفتاری کمک بسیاری به خانواده ها نماید. توصیه می کنیم برای شناخت بهتر اختلالات گفتاری سایر مطالب سایت را که در قسمت پایین نیز قابل مشاهده هستند را مطالعه کنید.

 

افزودن دیدگاه جدید